ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ

oliki-arthroplastiki-isxiou

Τι είναι η Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου;

Αρθροπλαστική ονομάζεται η χειρουργική επέμβαση που περιλαμβάνει την εμφύτευση μιας τεχνητής άρθρωσης για την αντικατάσταση της φθαρμένης. Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά βήματα προόδου στην χειρουργική. Σήμερα, είναι περισσότερες από 600.000 οι ολικές αρθροπλαστικές ισχίου που πραγματοποιούνται παγκοσμίως κάθε χρόνο για την οριστική θεραπεία της αρθρίτιδας.

 

Τι εννοούμε με τον όρο αρθρίτιδα;

Γενικότερα ο όρος αρθρίτιδα χρησιμοποιείται για να περιγράψει οποιαδήποτε κατάσταση κατά την οποία υπάρχει φθορά του αρθρικού χόνδρου. Η αρθρίτιδα είναι μια πάθηση μη αναστρέψιμη, και οι διάφορες συντηρητικές θεραπείες ισχίου μπορούν μόνο να επιβραδύνουν την εξέλιξή της, χωρίς να μπορούν να την σταματήσουν ή να επιφέρουν επούλωση των περιοχών που έχουν επηρεαστεί (ο χόνδρος που έχει φθαρεί δεν αναπτύσσεται ξανά). Η θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου επικεντρώνεται στην μείωση του πόνου και στη βελτίωση της κινητικότητας της άρθρωσης. Στην αρχή η θεραπεία είναι συντηρητική. Όταν, όμως, ο πόνος αρχίζει να περιορίζει τις συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες, παρά τη λήψη των ΜΣΑΦ (Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα), η χειρουργική θεραπεία αποτελεί τη μόνη λύση.  Η χειρουργική επέμβαση περιλαμβάνει την εμφύτευση μιας τεχνητής άρθρωσης (πρόθεση), η οποία αντικαθιστά την φθαρμένη. Αυτή η χειρουργική επέμβαση ονομάζεται αρθροπλαστική του ισχίου.

oliki-arthroplastiki-isxiou-2

 

Προετοιμασία για την Αρθροπλαστική Ισχίου

Η σωστή (ανατομική) τοποθέτηση της πρόθεσης είναι ζωτικής σημασίας. Αυτό συμβαίνει διότι κάθε απόκλιση από την ιδανική θέση έχει αρνητικό αντίκτυπο στην φόρτιση του ισχίου και τελικά στην επιβίωση του εμφυτεύματος. Σκοπός του χειρουργείου είναι η ακριβής αναπαραγωγή του εμβιομηχανικού περιβάλλοντος της άρθρωσης όπως αυτό υπήρχε όταν ο ασθενής δεν είχε κανένα πρόβλημα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται «εξισορρόπηση των μαλακών μορίων του ισχίου». Σε αυτή την διαδικασία, η επιλογή της κατάλληλης πρόθεσης για τον κάθε ασθενή είναι μια σύνθετη διαδικασία για τον χειρουργό.  Για την επιλογή της κατάλληλης πρόθεσης απαιτείται μεγάλη εμπειρία του αντικειμένου.

Στην αγορά υπάρχει πληθώρα προθέσεων. Όλες αυτές οι προθέσεις δεν είναι ίδιες όπως ίδιοι δεν είναι και όλοι οι ασθενείς. Για να καταλήξει στην καλύτερη και καταλληλότερη για τον ασθενή επιλογή, ο χειρουργός θα πρέπει να συνυπολογίσει πολλούς παράγοντες όπως:

  • Την παθολογία
  • Την ποιότητα του οστού
  • Την ανατομία του ισχίου
  • Την προσπέλαση
  • Την ηλικία
  • Τις απαιτήσεις του ασθενούς
  • Την πιθανότητα αναθεώρησης στο μέλλον

Τέλος ο εξειδικευμένος Ορθοπαιδικός χειρουργός πριν από το χειρουργείο θα σχεδιάσει την επέμβαση με κάθε λεπτομέρεια πάνω στην ακτινογραφία, καθορίζοντας έτσι το σωστό τύπο και μέγεθος του εμφυτεύματος. Επίσης, θα αποφασιστεί και η σωστή τους θέση, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η «εξισορρόπηση των μαλακών μορίων του ισχίου». Παράλληλα, με αυτόν τον τρόπο προγραμματίζει και τις πιθανές διεγχειρητικές διορθώσεις που πρέπει να κάνει στα οστά του ισχίου π.χ τοποθέτηση μοσχεύματος, επιπωματισμό κύστεων κλπ.

Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου

Το χειρουργείο της ολικής αρθροπλαστικής μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με γενική αναισθησία είτε με περιοχική (ραχιαία ή επισκληρίδιο) αναισθησία.

Το χειρουργείο της ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου αποτελείται από δύο στάδια:

  1. Την προσπέλαση, η οποία αποτελεί τον «δρόμο» με τον οποίο ο χειρουργός θα προσεγγίσει την φθαρμένη άρθρωση. Η προσπέλαση είναι πολύ σημαντικό κομμάτι του χειρουργείου. Αυτό συμβαίνει γιατί από τη μία επηρεάζει στην επιλογή και την τοποθέτηση των υλικών και από την άλλη έχει άμεσο αντίκτυπο στην μετεγχειρητική αποθεραπεία. Υπάρχουν τρείς προσπελάσεις για το ισχίο:
  • η προσθία προσπέλαση,
  • η πλαγία προσπέλαση,
  • η οπίσθια προσπέλαση

Όλες αυτές μπορούν να πραγματοποιηθούνε είτε με συμβατικές μεθόδους είτε με μεθόδους ελαχίστης επεμβατικότητας (π.χ. Direct Superior Plus, AMIS).

Ο έμπειρος χειρουργός θα πρέπει να είναι εξοικειωμένος με όλες τις προσπελάσεις ώστε να επιλέξει την πιο κατάλληλη για τον ασθενή ανάλογα με την πάθηση, τον σωματότυπο, την ποιότητα του οστού και τα υλικά που θα χρησιμοποιήσει (όλες οι προσπελάσεις δεν είναι συμβατές με όλα τα υλικά).  

  1. Την εμφύτευση της πρόθεσης, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο τοποθετείται και σταθεροποιείται η τεχνητή άρθρωση. Η τοποθέτηση του εμφυτεύματος μπορεί να γίνει με δύο τεχνικές ανάλογα με το είδος της πρόθεσης. Σήμερα είναι διαθέσιμοι δύο βασικοί τύποι πρόθεσης:
  • Εκείνοι που απαιτούν την χρήση μιας ειδικής ακριλικής ρητίνης κοινώς γνωστό ως «οστικό τσιμέντο» και
  • Εκείνοι που βασίζονται στην άμεση ανάπτυξη οστού πάνω στο προσθετικό εμφύτευμα έτσι ώστε αυτό να ενσωματωθεί και να στερεωθεί

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος τοποθέτησης και σταθεροποίησης του εμφυτεύματος;

Κανένας μέχρι σήμερα δεν έχει μπορέσει να αποδείξει εάν οι πρόθεσεις με οστικό τσιμέντο είναι καλύτερες από εκείνες χωρίς ή το αντίστροφο. Υπάρχει μια τάση από μια μεγάλη πλειοψηφία χειρουργών να χρησιμοποιούν στις ηλικίες μεγαλύτερες των 80 ετών εμφυτεύματα με τσιμέντο, ενώ στους δραστήριους ασθενείς νεαρής ηλικίας κάτω των 65 ετών (χωρίς ειδικές παθολογικές καταστάσεις) χρησιμοποιούνται πρόθεσης χωρίς τσιμέντο. Σε ηλικίες 70-80 ετών πολλές φορές χρησιμοποιείται αυτό που αποκαλούμε υβρίδιο, δηλαδή, πρόθεση χωρίς τσιμέντο στην κοτύλη και πρόθεση με τσιμέντο στον μηρό. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι προθέσεις με οστικό τσιμέντο αποτελούν ένα παλιό προϊόν ή ένα προϊόν για τους ηλικιωμένους. Χρόνια κλινικής εμπειρίας έχουν καταλήξει σε ισοπαλία.

 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των τεχνικών ελαχίστης επεμβατικότητας;

Η πραγματοποίηση ολικών αρθροπλαστικών του ισχίου με μεθόδους ελαχίστης επεμβατικότητας αποτελεί ένα τεράστιο βήμα προς τα εμπρός. Αυτό ισχύει, επειδή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις συμβατικές μεθόδους. Στις τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας, η πρόθεση εμφυτεύεται μέσα από μια τομή μήκους 6- 8 cm.

oliki-arthroplastiki-isxiou oliki-arthroplastiki-isxiou

Επιπλέον, η απώλεια αίματος στο χειρουργείο είναι μικρή, με αποτέλεσμα να μην απαιτείται μετάγγιση μετά το χειρουργείο. Όλα αυτά μεταφράζονται σε:

  • Λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο
  • Μικρότερη απώλεια αίματος
  • Μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο (1-2 ημέρες)
  • Ταχύτερη ανάρρωση (3-4 εβδομάδες)
  • Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Πρέπει να τονίσουμε ότι οι τεχνικές ελαχίστης επεμβατικότητας δεν είναι πάντα εφικτές. Σε ασθενείς με εκτεταμένη σοβαρή οστεοπόρωση, συγγενές εξαρθρήματος του ισχίου ή με παθολογική παχυσαρκία η χρήση τους μπορεί να αποβεί μοιραία.

oliki-arthroplastiki-isxiou

Πώς πραγματοποιείται σήμερα η αρθροπλαστική ισχίου;

Τα τελευταία χρόνια η αρθροπλαστική του ισχίου μπορεί να πραγματοποιηθεί και ρομποτικά με την χρήση του ρομποτικού συστήματος MAKO®.Το σύστημα αυτό αποτελεί παγκοσμίως το μοναδικό ρομποτικό σύστημα το οποίο είναι εγκεκριμένο από το FDA των ΗΠΑ για την πραγματοποίηση αρθροπλαστικών στο ισχίο. Η ρομποτική τεχνολογία MAKO® παρέχει στον χειρουργό προεγχειρητικά ένα εξατομικευμένο τρισδιάστατο (3D) μοντέλο της άρθρωσης του ισχίου, ειδικά σχεδιασμένο για τον κάθε ασθενή, το οποίο χρησιμοποιείται για να γίνει ένας πολύ λεπτομερής προεγχειρητικός σχεδιασμός της αντικατάστασης του ισχίου. Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, ο χειρουργός καθοδηγεί το ρομποτικού βραχίονα MAKO® βάσει του εξατομικευμένου προεγχειρητικού σχεδιασμού. Αυτό βοηθά τον χειρούργο να εστιάσει στην αφαίρεση μόνο του παθολογικού οστού, διατηρώντας το υγιές και να τοποθετήσει το εμφύτευμα του ισχίου με βάση την ανατομία του εκάστοτε ασθενούς.

Μελέτες έχουν δείξει ότι σε σύγκριση με τη συμβατική αρθροπλαστική, η ρομποτικά υποβοηθούμενη ολική αρθροπλαστική του ισχίου συνδέεται με τη ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, προσφέρει προστασία στους μαλακούς ιστούς γύρω από την άρθρωση, συμβάλλει στην περαιτέρω βελτίωση της πρώιμης λειτουργικής ανάρρωσης και στη μείωση του χρόνου νοσηλείας στο νοσοκομείο. Πρέπει να τονισθεί ότι η ρομποτική τεχνολογία εγγυάται την σωστή τοποθέτηση της πρόθεσης και όχι το κλινικό αποτέλεσμα του χειρουργείου.

Το βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα της αρθροπλαστικής του ισχίου σχετίζεται άμεσα με την εμπειρία και την εξειδίκευση του χειρουργού μέσα από την οποία προκύπτει και η ικανότητά του να συνδυάζει την τεχνολογία MAKO® με άλλες συμβατές τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας του ισχίου, όπως η τεχνική Direct Superior Plus .

 

Υπάρχει πιθανότητες επιπλοκών;

Οι πιθανότητες να εμφανιστεί μια σημαντική επιπλοκή μετά απο μια ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι μεταξύ 0,5-3%. Ειδικότερα, οι επιπλοκές που σχετίζονται με τη αναισθησία είναι πολύ σπάνιες. Οι πιο συχνές επιπλοκές μετά από μια ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι πέντε:

  • Λοίμωξη
  • Εξάρθρωση
  • Τραυματισμός των νεύρων και των αγγείων
  • Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και πνευμονική εμβολή
  • Ανισοσκελία

Στις αρθροπλαστικές που τοποθετούνται με την τεχνική ενσφήνωσης υπάρχει 0,3% πιθανότητα επίμονου πόνου στο μηρό μετά την επέμβαση και 1-2% πιθανότητα εμφάνισης  κατάγματος του μηριαίου οστού.

Μετά το χειρουργείο – Αποθεραπεία

Όλοι οι ασθενείς κινητοποιούνται με πλήρη φόρτιση του χειρουργημένου σκέλους (στα όρια του πόνου) από την ίδια μέρα του χειρουργείου με τη βοήθεια ενός φυσιοθεραπευτή και χωρίς κανένα περιορισμό. Για τις δυο πρώτες εβδομάδες χρησιμοποιούν 2 πατερίτσες, ενώ για τις επόμενες δύο από μια πατερίτσα. Οι περισσότεροι ασθενείς παίρνουν εξιτήριο από το νοσοκομείο σε 1-2 ημέρες. Κάποιοι ακόμα πιο νωρίς! Για 28-32 ημέρες λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή.

Η πρώτη μετεγχειρητική επίσκεψη πραγματοποιείται 4-6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο. Η πλειονότητα των ασθενών μπορούν να οδηγήσουν αυτοκίνητο τέσσερεις εβδομάδες μετά το χειρουργείο. Επίσης, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να αρχίσουν ήπια άθληση  μετά το πρώτο τρίμηνο. Αν και το 90% της αποκατάστασης επιτυγχάνεται το πρώτο τρίμηνο, το 100% της αποκατάστασης επιτυγχάνεται στο 1ο έτος. Οι περισσότεροι άνθρωποι μετά από μια ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι σε θέση να παίξουν γκολφ και τένις. Ορισμένοι ασθενείς είναι σε θέση να κάνουν σκι. Ο ασθενής θα πρέπει να παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Στην αρχή ανά έτος και στην συνέχεια ανά τριετία.

 

Ποια είναι τα αποτελέσματα μακροχρόνια;

Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου, είναι μια από τις πιο επιτυχημένες και αποτελεσματικές ιατρική πράξεις. Στο 95% των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική του ισχίου, 10 χρόνια μετά την επέμβαση το ισχίο τους θα είναι ακόμα λειτουργικό.

oliki-arthroplastiki-isxiou oliki-arthroplastiki-isxiou

Μελέτες έχουν δείξει ότι στο 93,5% των ασθενών άνω των 65 ετών που έχουν υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική δεν θα απαιτηθεί στο μέλλον καμία περαιτέρω χειρουργική επέμβαση σε αυτό το ισχίο.

Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου αν και έχει εξαιρετικά αποτελέσματα, όπως είναι φυσικό, δεν μπορεί να συναγωνιστεί τη φυσιολογική άρθρωση. Αποτελεί όμως την δεύτερη καλύτερη επιλογή! Καθώς η μακροβιότητα μιας άρθρωσης σχετίζεται πλήρως με τη φθορά της επιφάνειάς της, είναι λογικό να την προσέχουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την αντικατάστασή της. Αν μπορούσαμε να συγκρίνουμε την άρθρωση του ισχίου σε μια μηχανή αυτοκινήτου και να υποθέσουμε ότι η μηχανή έχει ζωή ένα εκατομμύριο μίλια, κάποιος μπορεί να οδηγήσει όλα τα διαθέσιμα μίλια μέσα σε λίγα χρόνια, ή με το να είναι λίγο πιο προσεκτικός, μπορεί να διατηρήσει τη μηχανή για πολλά χρόνια.

 

Αθλητική δραστηριότητα μετά από την ολική αρθροπλαστική ισχίου

Από την άλλη πλευρά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αρθροπλαστική του ισχίου πραγματοποιείται για να επανέλθει ο ασθενής πλήρως στις καθημερινές του δραστηριότητες, όπως πριν την ανάπτυξη της αρθρίτιδας. Μετά από μια αρθροπλαστική οι ασθενείς μπορούν να πραγματοποιήσουν όλες σχεδόν τις καθημερινές δραστηριότητες τους. Η ενασχόληση με αθλήματα όπως το γκολφ, το τένις και το σκι μετά από μια ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι δυνατή. Ωστόσο, αξίζει τον κόπο να παίρνουν κάποιες απλές προφυλάξεις για να περιορίσουν τον ρυθμό φθοράς, όπως είναι για παράδειγμα η  χρήση ενός buggy ενώ παίζουν γκολφ, το να παραμένουν στις ευκολότερες πίστες και να περιορίσουν τον αριθμό των παιχνιδιών κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.

 

Σεξουαλική δραστηριότητα μετά την αρθροπλαστική ισχίου

Η σεξουαλική δραστηριότητα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης ζωής, συνδεόμενο όχι μόνο με τη σωματική απόλαυση, αλλά και με την ψυχική και συναισθηματική ισορροπία του ατόμου.

Στους ασθενείς με αρθρίτιδα ισχίου, η παρουσία πόνου, δυσκαμψίας και περιορισμού της κινητικότητας οδηγεί συχνά σε μείωση ή διακοπή της σεξουαλικής δραστηριότητας. Το γεγονός αυτό που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα ζωής και τη διαπροσωπική σχέση του ζευγαριού. Μετά από την επέμβαση ολική αρθροπλαστική ισχίου, η σταδιακή επάνοδος στη σεξουαλική δραστηριότητα θεωρείται ασφαλής, συνήθως εντός χρονικού διαστήματος ενός έως τριών μηνών.

Ωστόσο, απαιτείται προσοχή ως προς τη στάση του σώματος, καθώς ορισμένες θέσεις ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο εξαρθρήματος ή κακώσεων της άρθρωσης. Ειδικότερα, συνιστάται η αποφυγή στάσεων που προκαλούν υπερβολική κάμψη, προσαγωγή ή έσω στροφή του ισχίου. Ο ασθενής πρέπει να κινείται με προσοχή και να αποφεύγει απότομες κινήσεις.

Η ανοιχτή επικοινωνία με τον θεράποντα Ορθοπαιδικό Χειρουργό είναι καθοριστικής σημασίας, ώστε να δοθούν εξατομικευμένες οδηγίες για την ασφαλή επανένταξη στη σεξουαλική ζωή. Η ενημέρωση και η κατάλληλη καθοδήγηση συμβάλλουν όχι μόνο στη σωματική αποκατάσταση, αλλά και στη διατήρηση της ψυχολογικής ευεξίας και της ποιότητας ζωής των ασθενών μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου.

Η παρακάτω εικόνα παραθέτει δείγματα από θέσεις που επιτρέπονται και θέσεις που δεν επιτρέπονται έτσι ώστε η σεξουαλική επαφή να είναι ασφαλής μετά από αντικατάσταση ισχίου.

Πηγή: Arthroplasty: A Motion Capture Study. J Arthroplasty. 2014 Mar;29(3):646

 

Απευθυνθείτε στον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Κώστα Ζάχο, ειδικό στο ισχίο. Ο κος Ζάχος είναι άρτια εκπαιδευμένος στις πιο σύγχρονες τεχνικές ελαχίστης επεμβατικότητας αλλά και στη ρομποτική χειρουργική για την πραγματοποίηση της ολικής αρθροπλαστικής ισχίου.

Ο κος Ζάχος έχει fellowship εκπαίδευση (3 έτη) σε όλες τις πτυχές της χειρουργικής του ισχίου από δυο παγκοσμίου φήμης κέντρα, στην Μεγάλη Βρετανία από το North Bristol NHS Trust και στις ΗΠΑ από το USC – Keck School of Medicine. Είναι ένας από τους λίγους πιστοποιημένους ορθοπαιδικούς στην ρομποτική χειρουργική του ισχίου με την χρήση του ρομποτικού συστήματος MAKO® (MAKOplasty) στην Ελλάδα. Ο κος Ζάχος έχει βαθιά γνώση της παθολογίας του ισχίου και έχει πραγματοποιήσει μεγάλο αριθμό επεμβάσεων (αρθροπλαστικές, αναθεωρήσεις κλπ.) έχοντας αναπτύξει μεγάλη εμπειρία.

Η προετοιμασία πριν από την ολική αρθροπλαστική ισχίου αποτελεί καθοριστικό στάδιο για την επιτυχία της επέμβασης και τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα του εμφυτεύματος. Κεντρικό στοιχείο είναι ο προεγχειρητικός σχεδιασμός, κατά τον οποίο ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός καθορίζει με ακρίβεια το είδος, το μέγεθος και τη σωστή θέση της πρόθεσης που θα χρησιμοποιηθεί. Η ανατομική τοποθέτηση της πρόθεσης είναι ζωτικής σημασίας, καθώς ακόμη και μικρές αποκλίσεις από την ιδανική θέση μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη μηχανική φόρτιση του ισχίου και, κατά συνέπεια, τη διάρκεια ζωής του εμφυτεύματος.

Στόχος της επέμβασης είναι η ακριβής αποκατάσταση της φυσιολογικής εμβιομηχανικής της άρθρωσης. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως «εξισορρόπηση των μαλακών μορίων του ισχίου», συμβάλλει στην αποκατάσταση της σωστής ευθυγράμμισης και στη σταθερότητα της άρθρωσης.

Στην αγορά υπάρχουν πληθώρα προθέσεων. Όπως κάθε περίπτωση ασθενή είναι διαφορετική, έτσι και όλες οι προθέσεις ισχίου δεν είναι ίδιες. Ο χειρουργός λαμβάνοντας  υπόψη παράγοντες όπως η παθολογία, η ποιότητα και η δομή του οστού, η ανατομία του ισχίου, η χειρουργική προσπέλαση, η ηλικία και οι λειτουργικές απαιτήσεις του ασθενούς, επιλέγει την κατάλληλη πρόθεσης για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά. Αυτή είναι μια σύνθετη η οποία απαιτεί εξειδίκευση και μεγάλη εμπειρία του αντικειμένου.

Τα μεταλλικά τμήματα της πρόθεσης κατασκευάζονται συνήθως από κράματα κοβαλτίου/χρωμίου και τιτανίου. Υπάρχουν και εμφυτεύματα από Ταντάλιο (Tantalum) ή καθαρό Τιτάνιο (Tritanium), πορώδη υλικά που μιμούνται την φυσιολογική μορφολογία του οστού. Οι επιφάνειες επαφής (εσωτερική επένδυση κοτύλης και κεφαλή στειλεού), μπορεί να είναι κατασκευασμένες από μέταλλο, κεραμικό ή πλαστικό. Τα κεραμικά έχουν το πλεονέκτημα ότι έχουν ένα εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό φθοράς. Όλα υλικά είναι απολύτως βιο-συμβατά.

Τα εξελιγμένα υλικά που χρησιμοποιούνται πλέον για να κατασκευαστούν οι προθέσεις προσφέρουν μακροβιότητα στο αποτέλεσμα. Σήμερα θεωρούμε ότι η κατάλληλη πρόθεση όταν τοποθετηθεί σωστά σε ένα ασθενή άνω τον 65 ετών μπορεί να κρατήσει για μια ζωή.

 

Η αποθεραπεία μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου απαιτεί προσεκτική τήρηση των οδηγιών του θεράποντος ιατρού, καθώς το νέο ισχίο χρειάζεται χρόνο για να σταθεροποιηθεί και να επανέλθει πλήρως η λειτουργικότητά του. Ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιεί την τουαλέτα από τις πρώτες ημέρες μετά το χειρουργείο, εφόσον έχει τη δυνατότητα να σηκωθεί και να κινηθεί με ασφάλεια.

Το μπάνιο επιτρέπεται μόνο μετά την πλήρη επούλωση του χειρουργικού τραύματος, συνήθως μετά από 20 ημέρες. Μέχρι να επουλωθεί πλήρως το τραύμα, η υγιεινή του σώματος πρέπει να διατηρείται με προσεκτικό καθαρισμό με υγρό πανί ή την χρήση ειδικών αδιάβροχων επιθεμάτων τα οποία τοποθετούνται πάνω από το τραύμα και αποτρέπουν  οποιαδήποτε άμεση επαφή της χειρουργικής περιοχής με το νερό. Η σταδιακή επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες, υπό την καθοδήγηση του ορθοπαιδικού, συμβάλλει στη γρήγορη και ασφαλή αποκατάσταση της λειτουργικότητας του ισχίου.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι ασθενείς περπατούν πολύ σύντομα μετά την επέμβαση της ολικής αρθροπλαστικής ισχίου, συνήθως μέσα στις πρώτες ώρες. Οι περισσότεροι ασθενείς είναι σε θέση να ανέβουν και να κατέβουν σκάλες μετά το πρώτο εικοσιτετράωρο. Αυτό είναι εφικτό χάρη στις σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές, και τα ειδικά αναισθησιολογικά πρωτόκολλα που μειώνουν τον πόνο και επιτρέπουν την άμεση κινητοποίηση.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα πρωτόκολλα ταχείας αποκατάστασης (Fast Track), τα οποία εφαρμόζονται όλο και συχνότερα. Με αυτά, οι ασθενείς κινητοποιούνται άμεσα με τη βοήθεια του φυσικοθεραπευτή, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο θρομβώσεων και επιπλοκών, ενώ επιταχύνει σημαντικά την ανάρρωση. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στο σπίτι ακόμη και την ίδια ή την επόμενη ημέρα, ξεκινώντας άμεσα το πρόγραμμα αποκατάστασης.

Η επιστροφή στην εργασία και στις καθημερινές σας δραστηριότητες μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου εξαρτάται από τη φύση της δουλειάς σας, την ηλικία, τη γενική κατάσταση της υγείας σας και την πρόοδό σας στην αποκατάσταση. Συνήθως, για καθημερινές δραστηριότητες χαμηλής καταπόνησης μπορείτε να επανέλθετε μέσα στις πρώτες 2–3 εβδομάδες.

Αν η εργασία σας είναι καθιστική, η επιστροφή  σας σε αυτή γίνεται συνήθως  στις 4 εβδομάδες μετά την επέμβαση, ενώ αν είναι σωματικά απαιτητική, περιλαμβάνοντας σκύψιμο ή άρση βάρους κ.ά., μπορεί να χρειαστούν 2–3 μήνες. Χάρη στα πρωτόκολλα ταχείας αποκατάστασης (Fast Track), η περίοδος ανάρρωσης συχνά επιταχύνεται, επιτρέποντας την άμεση επιστροφή στην καθημερινότητα.

Μετά την ολική αρθροπλαστική ισχίου, η επιστροφή στη γυμναστική γίνεται σταδιακά και πάντα υπό την καθοδήγηση του ιατρού και του φυσικοθεραπευτή. Στην αρχή, τον πρώτο μήνα, συνιστώνται ήπιες ασκήσεις, όπως περπάτημα, και απλές ασκήσεις ενδυνάμωσης.

Αργότερα, μετά τον πρώτο μήνα, μπορούν να προστεθούν αθλήματα χαμηλής έντασης, όπως η  κολύμβηση ή το στατικό ποδήλατο, τα οποία δεν καταπονούν την άρθρωση του ισχίου.

Δραστηριότητες με έντονη καταπόνηση, όπως το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων και το τένις μπορούν να ξεκινήσουν μετά το εξάμηνο.

Τα αθλήματα επαφής,  θα πρέπει να αποφεύγονται, καθώς αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρού τραυματισμού με αποτέλεσμα κάποιο κάταγμα ή εξάρθρημα.

Σκοπός της αποκατάστασης είναι η επιστροφή σε έναν δραστήριο και υγιή τρόπο ζωής χωρίς ενοχλήσεις, μέσα από δραστηριότητες που βελτιώνουν τη φυσική κατάσταση των ασθενών  και συμβάλλουν στη μακροχρόνια καλή λειτουργία της άρθρωσης.

Τις πρώτες εβδομάδες μετά την ολική αρθροπλαστική ισχίου χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή,  ώστε η αποκατάσταση να είναι ασφαλής και αποτελεσματική. Είναι σημαντικό να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες του θεράποντος Ορθοπαιδικού, να λαμβάνονται τα φάρμακα όπως έχουν συνταγογραφηθεί και να εκτελούνται οι προτεινόμενες ασκήσεις. Ο χώρος στο σπίτι χρειάζεται να είναι κατάλληλα διαμορφωμένος, χωρίς εμπόδια όπως χαλιά που γλιστρούν κ.ά., ώστε να διευκολύνεται η μετακίνηση του ασθενούς και να μην υπάρχει κίνδυνος πτώσης.

Προτείνεται η χρήση ανατομικής καρέκλας ή μαξιλαριού, για να διατηρείται το ισχίο σε σωστή θέση, καθώς και η αποφυγή χαμηλών καθισμάτων ή βαθύ σκύψιμο. Επίσης, καλό είναι να αποφεύγονται οι απότομες στροφές του ισχίου και οι κινήσεις που το φέρνουν σε ακραίες θέσεις. Με σωστή φροντίδα και προσοχή, οι πρώτες εβδομάδες στο σπίτι συμβάλλουν καθοριστικά στη γρήγορη και ασφαλή ανάρρωση.

Ο κίνδυνος εξαρθρήματος ή άλλων επιπλοκών μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου μειώνεται σημαντικά, όταν τηρούνται οι οδηγίες του Ορθοπαιδικού και ακολουθείται σωστά το πρόγραμμα αποκατάστασης. Απαραίτητο είναι να αποφεύγονται κινήσεις που φέρνουν το ισχίο σε ακραίες θέσεις, όπως βαθύ σκύψιμο, σταύρωμα ποδιών ή απότομες στροφές της άρθρωσης.

Οι  ήπιες ασκήσεις ενδυνάμωσης βοηθούν στη σταθερότητα της άρθρωσης, ενώ η καλή ρύθμιση του βάρους και η αποφυγή απότομων ή έντονων καταπονήσεων μειώνουν τον κίνδυνο φθοράς της πρόθεσης. Η άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό σε περίπτωση εμφάνισης πόνου ή οιδήματος στην άρθρωση του ισχίου ή πυρετού  έχει καθοριστική σημασία, καθώς τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν επιπλοκές που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση και αντιμετώπιση.

Τις πρώτες εβδομάδες μετά την ολική αρθροπλαστική ισχίου δεν συνιστάται ο ύπνος από την πλευρά του χειρουργημένου ισχίου, καθώς μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος πόνου ή εξαρθρήματος. Προτιμάται ο ύπνος ανάσκελα. Μετά από μερικές εβδομάδες και πάντα με την έγκριση του ιατρού, είναι δυνατόν να δοκιμαστεί ύπνος και στο πλάι, κατά προτίμηση από την αντίθετη πλευρά και με τη χρήση μαξιλαριού για στήριξη.

Η οδήγηση μετά από ολική αρθροπλαστική ισχίου επιτρέπεται μόνο όταν η άρθρωση έχει ανακτήσει ικανοποιητική σταθερότητα, ο πόνος έχει μειωθεί σημαντικά και τα αντανακλαστικά έχουν επανέλθει. Συνήθως, η οδήγηση είναι εφικτή και ασφαλής 4–6 εβδομάδες μετά την επέμβαση, ανάλογα με την πρόοδο της αποκατάστασης και εφόσον ο ασθενής μπορεί να κινεί το πόδι χωρίς πόνο και να αντιδρά γρήγορα. Η οδήγηση θα πρέπει να ξεκινά μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντα ιατρού.

Το σεξ είναι ένα φυσιολογικό και σημαντικό μέρος της ανθρώπινης φύσης που αντιπροσωπεύει τη σωματική, ψυχική και πνευματική ευεξία. Το 75% των ατόμων με πόνο από αρθρίτιδα ισχίου, αναφέρει ότι έχει περιορίσει ή και σταματήσει εντελώς τη σεξουαλική του δραστηριότητα. Γενικά, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ξαναρχίσουν με ασφάλεια να έχουν σεξουαλική επαφή μεταξύ ενός και τριών μηνών μετά από επέμβαση αντικατάστασης του ισχίου.

Ορισμένες στάσεις του σεξ μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εξαρθρήματος στα άτομα με ολική αρθροπλαστική ισχίου. Είναι σημαντικό να επιστρέψετε στη σεξουαλική δραστηριότητα μετά από μια επέμβαση αντικατάστασης ισχίου, αλλά ο στόχος είναι να γίνει αυτό με ασφάλεια.

Κατά γενικό κανόνα, ο/η σύντροφος με αρθροπλαστική ισχίου θα πρέπει να αποφεύγει την υπερβολική κάμψη της άρθρωσης του ισχίου τοποθετούμενος στο κάτω μέρος κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής. Η βασική σύσταση είναι να πάτε αργά και να σταματήσετε εάν αισθανθείτε πόνο ή αβεβαιότητα.

Μην ντρέπεστε να συζητήσετε με τον χειρουργό σας σχετικά με την σεξουαλικές σχέσεις μετά από ολική αντικατάσταση ισχίου. Αυτός μπορεί να σας καθοδηγήσει για το πώς να προχωρήσετε με ασφάλεια και άνεση στη σεξουαλική επαφή.