MAKO® Ρομποτική Αρθροπλαστική Ισχίου

Πριν από τη χειρουργική επέμβαση είναι σημαντικό να ακολουθήσετε συγκεκριμένες οδηγίες που θα σας δώσει ο ορθοπαιδικός, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφάλεια και η επιτυχία του χειρουργείου. Συνήθως, θα χρειαστεί να πραγματοποιηθούν προεγχειρητικές εξετάσεις (αιματολογικές, καρδιολογικές ή απεικονιστικές) για τον πλήρη έλεγχο της υγείας σας. Στο διάστημα πριν την επέμβαση θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό για κάθε φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνετε, καθώς ενδέχεται να χρειαστεί τροποποίηση ή προσωρινή διακοπή κάποιων φαρμάκων (π.χ. αντιπηκτικών), και να διακόψετε το κάπνισμα, το οποίο επηρεάζει την ανάρρωση και την επούλωση. Επιπλέον, είναι πιθανό να δοθούν οδηγίες για τη ρύθμιση χρόνιων παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή η υπέρταση.

Για την πραγματοποίηση της ρομποτικής αρθροπλαστική MAKO^®, πριν από το χειρουργείο είναι απαραίτητη η διενέργεια μιας ειδικής αξονικής τομογραφίας (CT) που περιλαμβάνει την άρθρωσης του ισχίου και του γόνατος. Αυτή χρησιμοποιείται για τη δημιουργία ενός εξατομικευμένου τρισδιάστατου (3D) εικονικού μοντέλου για κάθε περιστατικό, το οποίο στην συνέχεια φορτώνεται στο λογισμικό του συστήματος MAKO^® και βοηθά τον χειρουργό να δημιουργήσει ένα τρισδιάστατο εξατομικευμένο πλάνο προ-εγχειρητικά. Σε αυτό το πλάνο καθορίζεται με ακρίβεια, το ποσό του παθολογικού οστού που πρέπει να αφαιρεθεί, το ιδανικό μέγεθος του εμφυτεύματος και η ιδανική τοποθέτηση έτσι ώστε να επιτευχθεί η σωστή εμβιομηχανική ανακατασκευή του ισχίου (προσανατολισμός και αναπαραγωγή μήκους & offset).

Η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου ΜΑΚΟ® δεν πραγματοποιείται από το ρομπότ, αλλά από τον χειρουργό. Το ρομπότ δεν αντικαθιστά τον γιατρό. Απλώς, λειτουργεί ως ένα εξειδικευμένο εργαλείο υψηλής ακρίβειας που του παρέχει τρισδιάστατη χαρτογράφηση της άρθρωσης και καθοδήγηση σε κάθε βήμα. Ο χειρουργός παραμένει πάντα υπεύθυνος για όλες τις αποφάσεις και τις κινήσεις κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Ταυτοχρόνως η ρομποτική τεχνολογία εξασφαλίζει ότι η τοποθέτηση της πρόθεσης γίνεται με απόλυτη ακρίβεια, προσαρμοσμένη στην ανατομία του κάθε ασθενούς. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο κίνδυνος τραυματισμού των παρακείμενων ιστών, βελτιώνονται τα λειτουργικά αποτελέσματα και επιταχύνεται η ανάρρωση. Στην πραγματικότητα, η επιτυχία της επέμβασης βασίζεται τόσο στην τεχνολογία όσο και στην εμπειρία και εξειδίκευση του χειρουργού που τη χρησιμοποιεί.

Η ρομποτική αρθροπλαστική MAKO^® βασίζεται στη χρήση της τεχνολογίας του ρομποτικού βραχίονα MAKO^® (Robotic-Arm Assisted Technology / Stryker Ltd, Kalamazoo, Michigan, USA). Αυτό το είναι το μόνο με έγκριση από το FDA των Ηνωμένων Πολιτείων ημι-ενεργό ρομποτικό σύστημα που χρησιμοποιείται για την εκτέλεση ρομποτικής αρθροπλαστικής στο ισχίο. Το σύστημα  MAKO^®  λόγο του ρομποτικού βραχίονα που διαθέτει επιτρέπει στον χειρουργό να διατηρεί τον συνολικό έλεγχο της εκτομής των οστών και της τοποθέτησης των εμφυτευμάτων ενώ ταυτόχρονα παρέχει live διεγχειρητική απτική ανατροφοδότηση. Με αυτό το τρόπο είναι δυνατόν να περιοριστεί τυχόν απόκλιση από το προεγχειρητικό χειρουργικό σχεδιασμό και  εξασφαλίζεται η ιδανική τοποθέτηση των εμφυτευμάτων.

Σε αντίθεση με την ρομποτική αρθροπλαστική MAKO^® που κάνει χρήση ημι-ενεργού συστήματος, η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου με πλοήγηση σε υπολογιστή (computer – navigated) αναφέρεται στη χρήση των επονομαζόμενων παθητικών ρομποτικών συστημάτων (πλοηγών). Αυτά τα συστήματα είναι παλαιότερης γενιάς και παρέχουν στον χειρουργό περιορισμένα ανατομικά δεδομένα για τον ασθενή με προτάσεις για την εκτομή των οστών και τη βέλτιστη τοποθέτηση του εμφυτεύματος. Οι πλοηγοί  επειδή δεν φέρουν ρομποτικό βραχίονα δεν έχουν την δυνατότητα κανενός είδους ανατροφοδότησης, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να περιορίσουν ενεργά τον χειρουργό κατά την διάρκεια της επέμβασης.

Η αποθεραπεία μετά από ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική ισχίου ξεκινά άμεσα, καθώς λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση του χειρουργείου ο ασθενής κινητοποιείται με τη βοήθεια της ιατρικής ομάδας. Ο χειρουργός, σε συνεργασία με τους νοσηλευτές και τους φυσιοθεραπευτές, σχεδιάζει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης που έχει ως στόχο την ασφαλή και σταδιακή επιστροφή στην καθημερινότητα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ασθενείς επανέρχονται στις βασικές καθημερινές δραστηριότητες μέσα στις πρώτες 3–4 εβδομάδες. Από την άλλη, η πλήρης αποκατάσταση της κινητικότητας και η επανέναρξη ήπιων αθλητικών δραστηριοτήτων, όπως το κολύμπι, ο χορός ή η πεζοπορία, πραγματοποιείται συνήθως μέσα σε διάστημα 3–6 μηνών. Ο χρόνος αυτός μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, τη φυσική κατάσταση και την τήρηση του προγράμματος φυσικοθεραπείας. Ωστόσο, η πλειονότητα των ασθενών απολαμβάνει σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Να επισημάνουμε ότι όταν η ρομποτική τεχνολογία ΜΑΚΟ συνδυάζεται με μια συμβατή τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας όπως η Direct SuperiorPlus καθώς και  με πρωτόκολλα ταχείας αποκατάστασης (Fast Track) τότε μόνο είναι δυνατό να επιτευχθεί η ταχύτερη ανάρρωση του ασθενούς.

Μετά τη ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου, η κινητοποίηση ξεκινά πολύ γρήγορα, συνήθως μέσα στις πρώτες ώρες μετά την επέμβαση με τη βοήθεια της ιατρικής ομάδας. Σχεδόν όλοι οι ασθενείς είναι σε θέση να ανέβουν και να κατέβουν σκάλες μετά το πρώτο εικοσιτετράωρο. Τις πρώτες ημέρες χρησιμοποιούνται συνήθως βακτηρίες (πατερίτσες) ή περιπατητήρας για στήριξη. Η  πλειονότητα των ασθενών μπορεί να βαδίζει χωρίς βοήθεια 2–4 εβδομάδες μετά την επέμβαση, ανάλογα με την ηλικία, τη φυσική κατάσταση και την τήρηση του προγράμματος αποκατάστασης. Στόχος είναι να επιστρέψετε με ασφάλεια στις καθημερινές σας δραστηριότητες μέσα στον πρώτο μήνα και να απολαμβάνετε σταδιακά πλήρη ανεξαρτησία στην κίνηση.

Για να επιτευχθεί το βέλτιστο αποτέλεσμα  μετα από μια ρομποτική αρθροπλαστική πρεπει  αυτή συνδυάζεται με μια συμβατή τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας όπως η Direct SuperiorPlus καθώς και  με πρωτόκολλα ταχείας αποκατάστασης (Fast Track). Να σημειωθεί ότι όλες οι τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας δεν είναι συμβατές με το ΜΑΚΟ όπως και όλα τα υλικά δεν είναι συμβατά με MAKO.

Η δυνατότητα επιστροφής στην οδήγηση με ασφάλεια μετά από ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και εξαρτάται από την πορεία της αποθεραπείας. Αν και πολλοί ασθενείς μπορούν να οδηγήσουν 3-4 εβδομάδες μετά το χειρουργείο δεν σημαίνει ότι είναι και το σωστό. Συνήθως, απαιτείται ένα διάστημα 4–6 εβδομάδων μέχρι να αποκτήσει ο ασθενής επαρκή έλεγχο του χειρουργημένου ποδιού και ταχύτητα αντανακλαστικών, ώστε να μπορεί να φρενάρει και να αντιδράσει άμεσα σε μια απρόβλεπτη κατάσταση. Είναι, επίσης, σημαντικό να μην υπάρχει πόνος που να περιορίζει την κίνηση και να μην λαμβάνονται φάρμακα (π.χ. ισχυρά αναλγητικά) που μπορεί να επηρεάσουν την εγρήγορση του ασθενούς.

Η ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική ισχίου προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τη συμβατική μέθοδο. Ειδικότερα, μερικά από αυτά είναι η ακριβέστερη τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, ο μικρότερος τραυματισμός των μαλακών ιστών, η ταχύτερη μετεγχειρητική αποκατάσταση και ο μειωμένος χρόνος νοσηλείας. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η τεχνολογία MAKO® διασφαλίζει την ακρίβεια της τοποθέτησης της πρόθεσης, όμως το συνολικό αποτέλεσμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία και την εξειδίκευση του χειρουργού. Ο συνδυασμός της MAKO® με προηγμένες τεχνικές, όπως η Direct SuperiorPlus, σε έμπειρα χέρια, οδηγεί στα καλύτερα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για τον ασθενή.

Όπως σε κάθε χειρουργική πράξη, έτσι και στη ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου υπάρχουν πιθανές επιπλοκές. Όμως,  η χρήση της ρομποτικής τεχνολογίας έχει μειώσει σημαντικά τα ποσοστά εμφάνισής τους. Η ακρίβεια που προσφέρει το σύστημα MAKO® στη θέση και στην ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου φθοράς, τραυματισμού μαλακών ιστών ή μελλοντικών ασταθειών. Επομένως,  η συνολική ασφάλεια και επιτυχία της επέμβασης εξαρτώνται όχι μόνο από την τεχνολογία, αλλά και από την εμπειρία, την εξειδίκευση και την προσεκτική προεγχειρητική αξιολόγηση.

Η ρομποτική αρθροπλαστική ισχίου απαιτεί ειδική εκπαίδευση και πιστοποίηση στη χρήση του συστήματος MAKO®, επομένως δεν μπορούν να την πραγματοποιήσουν όλοι οι ορθοπαιδικοί. Ο χειρουργός πρέπει να διαθέτει εμπειρία τόσο στις κλασικές αρθροπλαστικές όσο και στις σύγχρονες τεχνικές, ώστε να αξιοποιήσει στο έπακρο τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής τεχνολογίας. Για τον ασθενή, αυτό σημαίνει ότι η επιτυχία της επέμβασης δεν εξαρτάται μόνο από το ρομπότ, αλλά κυρίως από την εξειδίκευση και την ικανότητα του ιατρού που το χειρίζεται.

Οι σύγχρονες προθέσεις ισχίου έχουν μεγάλη αντοχή και σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούν τα 20–25 χρόνια καλής λειτουργίας. Η διάρκεια ζωής τους εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία του ασθενούς, το σωματικό βάρος, το επίπεδο δραστηριότητας και η σωστή τήρηση των ιατρικών οδηγιών μετά το χειρουργείο.

Στους περισσότερους ασθενείς άνω των 65 ετών η πρόθεση δεν χρειάζεται να αλλαχθεί, ενώ σε νεότερα άτομα με μεγαλύτερη κινητικότητα μπορεί να απαιτηθεί αναθεώρηση μετά από αρκετά χρόνια. Ο τακτικός έλεγχος από τον χειρουργό σας βοηθά να διασφαλιστεί η μακροχρόνια καλή λειτουργία του ισχίου και η έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν φθοράς.

Η επιλογής της κατάλληλης πρόθεση για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά είναι μια σύνθετη διαδικασία η οποία απαιτεί εξειδίκευση και μεγάλη εμπειρία του αντικειμένου. Ο χειρουργός πρέπει να λάβει υπόψιν του διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η ηλικία και οι λειτουργικές απαιτήσεις του ασθενούς καθώς και η τεχνική που θα ακολουθήσει. Να σημειώσουμε ότι  όλα τα υλικά δεν είναι συμβατά με όλες της τεχνικές.

Για τους νεαρούς ασθενείς που συνήθως έχουν μεγάλες λειτουργικές απαιτήσεις και πρέπει να υποβληθούν σε ολική αρθροπλαστική ισχίου, τα εμφυτεύματα με επιφάνειες επαφής κεραμικό σε κεραμικού (CoC) θεωρούνται ανώτερα από τα εμφυτεύματα με επιφάνειες επαφής κεραμικού σε πολυαιθυλένιο (CoP), λόγω των χαμηλότερων ποσοστών φθοράς τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο για τους ασθενείς κάτω των 60-65 ετών που είναι δραστήρια άτομα και χρειάζονται ένα εμφύτευμα μακράς διαρκείας.

Το ρομποτικό σύστημα MAKO®,  ανήκει στην εταιρία Stryker  και δυστυχώς δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με οποιοδήποτε είδος εμφυτεύματος, καθώς έχει σχεδιαστεί ειδικά για να λειτουργεί με συγκεκριμένα εμφυτεύματα της εταιρίας Stryker. Η συγκεκριμένη εταιρία, αν και είναι μια από τις πιο ευυπόληπτες παγκοσμίως, δεν χρησιμοποιεί ούτε αναπτύσσει τα τελευταία χρόνια επιλογές εμφυτευμάτων με επιφάνειες επαφής κεραμικού σε κεραμικό και για αυτό το λόγο τέτοιου είδους εμφυτεύματα δεν είναι συμβατά  με το MAKO®. Συνεπώς με το ρομποτικό σύστημα MAKO®, δεν είναι δυνατή η χρήση εμφυτευμάτων με επιφάνειες επαφής κεραμικό σε κεραμικό και για αυτό το λόγο πολλοί χειρουργοί δεν το προτιμούν στα νεαρά άτομα.